İbn Hacer el-Askalânî, “Münebbihât” adlı eserinde Hz. Ebubekir radıyallahu anh’ın şu sözünü aktarır:

“Beş çeşit karanlık ve bunu aydınlatan beş ışık vardır:
– Dünya sevgisi karanlıktır, onu aydınlatan ışık takvadır.

– Günah işlemek karanlıktır, onu aydınlatan ışık tevbedir (tam bir pişmanlık içinde bir daha yapmamaya azmetmektir).

– Kabir karanlıktır, onu aydınlatan ışık “Lâ ilâhe illallah Muhammedü’r-Rasûllullah (Allah’tan başka ilâh yoktur. Muhammed, Allah’ın elçisidir)” sözüne inanmak ve bu sözü devamlı söylemektir.

– Ahiret karanlıktır, onu aydınlatan ışık salih amel işlemektir.

– Sırat köprüsü karanlıktır, onu aydınlatan ışık yakindir (doğru, sağlam ve kesin inançtır).”

Bu söz üzerinden şu hususlar anlaşılabilir:

a) Dünyayı kalbe yerleştirmek, kişide ahireti unutacak bir manevi körlük meydana getirir.

Bu körlükten kişiyi aydınlığa çıkarak, ahiret saadeti kazandıracak husus, takvalı olmak, Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle yaşamaktır.

b) Yaşayan her insanın, günaha düşmesi olağandır. Düşülen her bir günah, insanın kalbini ve ruhunu karanlığa koyar. Ancak bu karanlığı ortadan kaldırmak ve aydınlığa çıkabilmek için tevbeye sarılmak gerekir.

c) Ahirete giden kimsenin ilk durağı kabirdir. Orası karanlıklar ve yalnızlık yeridir.

Bir sözde şöyle denilmiştir: “Kabir, amel sandığıdır.”

Kabirdeki kimse için yalnızlığı ve karanlığı ortadan kaldıran en büyük amel, “Lâ ilâhe illallah Muhammedü’r-Rasûllullah (Allah’tan başka ilâh yoktur. Muhammed, Allah’ın elçisidir)” sözüne sarılmak ve bu sözün gerekliliklerini yaşarken uygulamaktır.

d) Bir kimse dünyada bir yerden bir yere gideceği zaman yanına ihtiyaç duyacağı şeyleri alır. Sonsuz bir hayatın bizi beklediği ahiret yolculuğunda, sonumuzun aydınlık olması için de dinin emirleri doğrultusunda salih amele ihtiyacımız olacaktır.

e) Kişiyi ahiret hayatında bekleyen en zor anlardan biri sırattan geçiş anıdır. Cehennenim üzerine kurulu olduğu sırat köprüsünden bu esnada geçebilmek için de şüphelerden arınmış, sarsılmaz ve kesin bir imana (yakin) sahip olmak gerekir.